03 Ekim 2015

Üniversitede kamerayla biri bizleri mi gözetliyor?

Bir akademisyen olarak, her ne nedenle olursa olsun, derslerin video kaydı altına alınmasına kesinlikle karşıyım!


Bazı üniversitelerimiz kapıda güvenliğimiz için turnikeler koyarken bazıları da her yere kameralar yerleştiriyorlar. 24 Aralık 2013'te "Üniversiteye girerken..." başlıklı yazımda turnike-kart sisteminden biraz bahsetmiştm. Bu konuyla ilgili daha geniş bir yazı yazmaya hazırlanırken bianet.org'da bir yazı gördüm. Başlığı şu: İzmir Ekonomi'de Derslerde Video Kayıt Dayatması





İlkönce gözlerime inanamadım. Öğrenciler "...yaz tatilinden döndüklerinde dersliklere kurulmuş kamera kayıt sistemiyle karşılaştı. Üniversitede bu eğitim döneminden başlayarak yapılacak derslerin video kaydının alınacağını da ders kayıt işlemleri sırasında öğrendiler" ve öğretim üyelerinin "... sözleşmelerine konuyla ilgili ek madde konuldu."


Şimdi bazılarınızın MIT, Harvard gibi üniversitelerin Open Courses (Açık Ders) örneği akıllarına gelerek aaa ne güzel diye düşünmüşsünüzdür. Muhtemelen yöneticiler de böyle düşünmüştür. Ama bu haberdeki uygulama ile Açık Ders uygulaması arasında dağlar kadar fark var.


Birincisi, açık ders uygulamaları her ders için yapılmadı ve yapılmayacak da. Bu mümkün değil. Çünkü sınıf-içi eğitim karşılıklı iletişim ve etkileşime dayanır. Sınıf-içi eğitim ile Uzaktan eğitim aynı şey değildir. Yoksa aynı isme sahip olurlardı, değil mi? :)


İkincisi, kayıt altına alınması planlanan her hangi bir ders için öncelikle 


  • öğretim üyesinin ve tüm öğrencilerin tek tek yazılı/imzalı izni olması, 
  • her kayıt öncesinde bu iznin tekrar alınması, 
  • izin belgesinde kayıtların kimler tarafından görüleceği, 
  • kayıtların ne kadar süre ile saklanacağı, 
  • kayıtların e zaman imha edileceği vb bilgilerinin yer alması hem yasal hem de etik olarak şarttır (onam formu). 
Ne öğretim üyesi ne öğrenciler kesinlikle böyle bir uygulamaya izin vermeye zorlanamazlar. 


Sadece görüntülerin yer almadığı ses kaydı için bile, hatta hatta dersin yazılı kaydı için bile bu şarttır!


Üçüncüsü, gerekli şartları sağlayan böyle bir uygulamanın olabilmesi üniversitenin bütün bileşenleri ile uzun bir süre tartışıldıktan sonra ancak hayata geçirilebilir.


Dördüncüsü, dünyada hangi en iyi üniversitelerde bütün derslerin bu şekilde kayıt altına alındığına ben şahit olmadım, duymadım, bilmiyorum, %100 eminim böyle bir şey yok!


Beşincisi, Türkiye yükseköğretiminin böyle bir uygulamadan büyük zararlar göreceği endişesi taşıyorum.


Bunlar gibi pek çok nedenden dolayı, tekrar ediyorum, bir akademisyen olarak ve hayatının 14 senesini 3 ayrı ülkede (Türkiye, Hollanda, ABD) üniversitelerde öğrenci/araştırmacı, 5 senesini de öğretim üyesi olarak geçiren birisi olarak, her ne nedenle olursa olsun, derslerin video kaydı altına alınmasına kesinlikle karşıyım.




not: Ama hocam neden çekiniyorsun kameraya çekilmekten diyeni üzerim :) İyi bir akademisyen olduğumu düşünüyorum, CV'im ortada http://www.enginarik.com/cv :) 'Benim abdestimden şüphem yok ki namazımdan şüphem olsun' derler ya, hah işte ondan.