01 Mayıs 2014

İşçi bayramının ardından

Türkiye'de bir iş kanunumuz var. Buna göre haftada çalışma saati en çok 45 saat (siz en az diye de okuyabilirsiniz), buradan bakabilirsiniz. Bu nedenle bu kanuna bağlı olan çoğu kişi cumartesi günleri de yarım gün çalışıyor.


Bunun bu blogu ilgilendiren kısmı ise şu:

"Vakıf" üniversitelerinde çalışan öğretim "elemanları" da tabii bu kanuna. Buna göre,

"İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,

b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,

c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,

az olamaz." (Bu az olamazı da en fazla diye okuyun)


Bir yıldan az çalıştığınızda ise yıllık ücretli izin süreniz 0 gündür.


Peki bu izinler nasıl hesaplanır: Bir yıldan fazla süreden beri çalışıyorsanız bir üniversitede yıllık genellikle o senede ve yazın belirtilen günlerde kullanmak zorunda olduğunuz 14 gün izniniz vardır. Ve buna cumartesi de dahildir. Yani izniniz 2.5 haftadır.


Gelelim zurnanın pırt dediği yere: Vakıf üniversiteleri öğretim elemanlarını (evet, profesör de dahil) sözleşmelerle işe alır. Ve bu sözleşmeler pek çoğunda seneliktir. Sene sonunda bu sözleşmeler yenilenebilir. Üniversite yönetimi bir gerekçe belirtmeden sene içerisinde veya sözleşme bitiminde (iş kanununa uygun olarak) sözleşmenizi feshedebilir. Tam da bu nedenle vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim üyeleri sürekli bir yerdeğiştirme halindedir ve üniversitede bir öğretim/araştırma geleneğinin bu şekilde oluşması zordur. Bu kişiler çoğunlukla başka bir kurumdan daha iyi bir teklif aldıkları için değil bir şekilde işsiz kaldıkları için (genelde işten çıkarma veya mobbing dolayısıyla) yerdeğiştirme halindedirler.


Tenure dediğinizi duyar gibiyim (=belli bir süre çalıştıktan genelde doçent olduktan sonraki iş güvencesi). Türkiye'deki vakıf üniversiteleri için o da ne ola ki! Yenir mi içilir mi bilinmez.


Yukarıda tam zamanlı öğretim elemanlarından bahsettik. Ya peki aşağı yukarı aynı sayıda çalışan yarı-zamanlı öğretim elemanları? Onların hakkı hukuku herhalde McDonalds'ta saat ücretli çalışan işçi ile aynıdır. Yani yok gibi gibi :)


Bir de YÖK kanunumuz var. Onu da başka sefere yazayım.