25 Nisan 2014

3 öğretim üyesi maliyeti ne ola ki?

Bir öğrencim hocam girişimci/yatırımcı o kadar yatırım yapmış, tabiki minimum sayıda hoca çalıştıracak ki para kazansın bu işten dedi. Ben de yine kaba bir maliyet hesabı yapayım dedim: Sonuç, 3 öğretim üyesi ile bölüm yürütmeye çalışmanın gerekçesi maliyet olamaz!

Öncelikle defaatle yazdığım gibi Türkiye'de "özel üniversite" yoktur "vakıf üniversitesi" vardır ve vakıflar kar amaçlı kuruluşlar değildir. Vakıf olmalarının pek çok yasal (ve maddi) getirileri vardır. Nokta.





Şimdi maliyet hesabı. Bir bölümde 3 öğretim üyesi bulunduruyoruz. 3'ü yardımcı doçent olabilir. Maaşları ortalama 4000 lira. Aylık 3 kişi toplam 12000 lira. Hadi biri profesör olsun, aylığı ortalama 6000 lira. 3 kişi toplam 14000 lira. Sekreter yok ama her işi yapabilecek bir araştırma görevlisi var. Ortalama 2000 lira maaş, etti 16000 lira. Bunun vergisi, sigortası, günlük 1 öğün fabrika yemeği ve servisini ekleyelim (bazılarında bu da yok). Bu da maaşların %35'i kadar olsun. Yani aylık toplam 21600 lira. Yıllık 259200 lira. Bir bölüm ayrıca bir güvenlik görevlisi, bir sekreter, bir işçi maaşı da ödesin diyelim. Ortalama 2000 liradan; herşey dahil yıllık 97200 lira. Toplayalım: 356400 lira. Kütüphaneye kitap alınmıyor, lab yok (gibi) ama elektrik su ve bilgisayar-kırtasiye masrafı diyelim ve bu parayı senelik olarak 400000 (Dörtyüzbin) liraya tamamlayalım. 


Burada hesaba katmadığımız şeyler bina ve reklam parası ve varsa bonuslar --yayın teşvik, araştırma vs (kişi başı toplasan senede ortalama 5000 lira olmaz :))--


Bir paralı öğrencinin senelik ortalama 20000 (yirmibin) tl ödediğini varsayalım (biliyorum 15000-55000 arası değişiyor paralar. İnsaflı davranıp minimumdan hesaplayalım). Burslulara ekstra burs verilmiyor, zaten 3-5 kişiler. Okula maliyetleri yok. %50, %75, %25 vs saymayalım veya onlardan gelen paraları part-time öğretim elemanlarına, dekanlara, rektöre, mütevelli heyetine ve benim gözden kaçırdığım diğer giderlere fazla fazla verelim.


400bin/20bin=20 öğrenci. Bölümün hazırlığı olmasın (deli para var ama hadi olmasın, yaz okulu da olmasın, öğrenciler başka para vermesinler yazık). Lisans programı 4 sene. 20 öğrenci/4 = 5 öğrenci.


Yani her sene kontenjanda belirtilmiş 5 tam paralı öğrenci bütün bir psikoloji bölümünün ekstra çalışanları ve onların sigorta, yol, servis dahil senelik masrafını ayrıca elektrik, su, kırtasiye vs giderlerini çıkartıyor. 


Ortalama 100 öğrenci alındığını varsayalım. Bunun diyelim 50 tanesi tam paralı olsun. 5 kişi bölüm masrafları için ayrılsın. Geri kalan 45 kişiden gelen para ne oluyor? (45 X 20bin = 1125000 [1milyon125bin]). 


Hadi hesabım yarı yarıya yanlış olsun. Beşer şaşar sonuç olarak. 5 kişi değil 10 kişi bölüm giderlerini karşılasın. Geriye 40 kişiden gelen harçlar kalıyor (toplam 800000 [800bin]).


Aşağıdaki şeyler denebilir:



  • Her bölüm psikoloji gibi kontenjanını doldurmuyor?
    • El-cevap: 5 öğrenci tam paralı ise bütün masrafı çıkartıyor. Herhalde bu kadarını alıyordur bir bölüm.
  • Yer/Bina masrafları ne olacak? 
    • El-cevap: Elektrik, su, yakıtı hesaba dahil ettim. Ama binanın kendi masrafını dahil etmedim. Müteahhit arkadaşlar her sene gelen temiz 800 bin lira ile ne kadar bina yapılacağını hesaplasınlar artık. Ayrıca "vakıf" olmanın kolaylıklarını da gözardı etmesinler. Ve kabaca ortalama bir üniversite ortalama 5-6 apartman büyüklüğünde oluyor. Hesaplayabilirsiniz.
  • Reklam vs masrafları ne olacak? 
    • El-cevap: Her binada kantin vb yerler var. Oranın gelirleri nereye gidiyor? Yurtta yaparsanız her odadan bir daire kirası gibi para alıyorsunuz, onlar nereye gidiyor?
Özeti: 3 öğretim üyesi ile bölüm yürütmeye çalışmanın gerekçesi giderler olamaz. 

not: Başka sonuçlar da çıkarabiliriz. Tabiki bu gelirlerle iyi bir kütüphane kurulabilir. Daha geniş bir öğretim üyesi kadrosu kurulabilir. Veya harçlar çok daha düşürülebilir.

İlgili yazılar:

Maliyet hesapları. Gelir de gider mi? (8 Temmuz 2014)