30 Ekim 2013

URAP

Üniversite sıralamaları ile ilgili çeşitli yazılar yazdım daha önce. Akademik Performansa Dayalı Üniversite Sıralamaları (URAP) ile ilgili de şöyle bir yazı yazmıştım. Türkiye'de URAP'ı ODTÜ hazırlıyor.

URAP 2013 sıralamalarını da açıklamış. Şuradan görebilirsiniz. URAP üniversiteler sıralaması 9 tablodan oluşuyor. Örneğin 2000 yılından önce kurulan üniversitelerin sıralaması, 2000'den sonra kurulanlar, Tıp fakültesi olanlar, olmayanlar vb. Tıp fakültesi bu anlamda önemli oluyor çünkü tıp fakültelerinde muhtemelen görece daha kolay olmasından dolayı daha çok yayın yapılıyor. Buraya bir örnek verelim:




Bu tablolar bir puan hesaplaması sonucunda oluşuyor. Hesaplama yöntemi şu dosyada verilmiş, oradan kopyalıyorum. 



Burada WoS Thomson Reuters'in Web of Science dizinleri. Yani SCI, SSCI, A&HCI vs. Bu sıralamalarda daha önce, örneğin 2010 yılında, öğretim üyesi başına düşen bu dizinlerdeki yayın sayısı da veriliyordu. Şu bağlantıda görülebilir. Buna göre URAP öğretim üyesi başına düşen yayın sayısını YÖK'ten alıyordu. Nedendir bilinmez, YÖK bu sayıları 2010'dan itibaren yayınlamamaya başladı. Bakalım 2010'daki tabloda neler var:

YÖK'ün 2010 raporu burada. İlk 20 üniversite sırasına bakalım:



Buna göre 2010 senesinde SCI, SSCI ve A&HCI dizinlerinde en çok makale İstanbul Üniversitesi çalışanları tarafından yapılmış. Ama öğretim üyesi sayısına oranladığımızda kişi başı 0.60 oluyor. Bu demek ki ilk 20'de bile en az 10 üniversite İstanbul Üniversitesi'nin önüne geçmiş oluyor. Meraklısına söyleyeyim ODTÜ'de 1.26, Bilkent'te 1.25, Koç'ta 1.20, Boğaziçi'nde 0.89, Hacettepe'de 0.86. 

Tabii bu sayılar da o kadar bize güvenilir değerler vermiyor. Örneğin o tarihte Tunceli Üniversitesi kadrosunda 11 öğretim üyesi var ve kişi başı 4.45 oran yakalanmış. Bu demek değil ki Tunceli Üniversitesi yukarıdaki diğer üniversitelerden akademik yayın açısından daha iyi durumda. 

Öte yandan bu sayıların hesaplanmasında kabaca net ve brüt toplamın ortalaması öğretim üyesi sayısına bölünmüş ama bir makalenin birden fazla yazarı olabileceği (ki genelde öyle) gözardı edilmiş. Örneğin, diyelim X Üniversitesi'nde 100 öğretim üyesi her biri tek yazarlı 100 makale yayınlarken Y Üniversitesi her biri ortalama 5 yazarlı 100 makale yayınlamış. Yukarıdaki listeye göre X'in ortalama değeri de 1, Y'nin ortalama değeri de 1 çıkıyor. Halbuki X'in ortalama değeri 1'ken Y'nin ortalama değeri 0.2 olmalı. 

Ama her ne olursa olsun yine de bu oranların yer alması lazım ki daha sağlıklı verilere ulaşabilelim.

(Bu yazıyı yazarken etki faktörü, atıf vb kriterleri gözardı ettim çünkü orjinal URAP sıralamalarında bunlar gözönüne alınmış).