AKADEMİK DÜNYA "aman çok akademik"

19 Eylül 2013

Türkiye'de bir öğretim üyesinin ders yükü nedir acaba?

Şimdi öncelikle meşhur 2547 no.lu Yükseköğretim Kanunu'nun (aka YÖK Kanunu) 36. maddesine bakalım. (Bu kanuna bol bol bakabilirsiniz, pek çok şey açık bir şekilde yazılmıştır).

"Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde  görevli olduğu üniversitede haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ve okutmanlar ise, haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür"

Malumunuz öğretim üyesi doktora dereceli yardımcı doçent, doçent, profesör kadrolu kişi demek (buna istisna var ama o konumuz dışında). 

Bu kanuna göre bir öğretim üyesinin asgari --en az-- haftada 10 saat ders yükü var. Bu madde yoruma açık tabi. Bazı üniversiteler ihtiyacımız var o yüzden haftada 15 saat olsun diyebilirler, bazı üniversiteler 10 saat fazla olmasın, bazısı ise daha az olsun diyebilirler. 

Şimdi genel uygulama şu şekilde: Devlet üniversitelerinde --malum bir kaç tanesi hariç-- bu ders yükünü aşmak genel uygulama. Çünkü aşılan her bir ders saati için 'ek ders ücreti' alınıyor. Hatta ikinci öğretim bölümlerinde (İÖ) bu ücret uygulaması daha da farklı. Yine pek çok devlet üniversitesinde hiyerarşik bir yapı olduğu için öğretim üyesinin en alt kademesindeki kişilere daha çok yüklenmek adettendir. Vakıf üniversitelerinde --evet Türkiye'de henüz yasal olarak 'özel üniversite' yok, yeni yasa çıkana kadar hepsi vakıf üniversitesi-- ise kabaca ortalama 12 saat. Tabi 6 saat olanlar da var, 10 saat olanlar da var, 12 de, 15 de. Hatta 20 küsür saat olanlar da var. Bazısı kontratta bu ders yükünü açıkca belirtir ki bunu aşarsanız 'ek ders ücreti' alabilirsiniz. Bazısı belirtmez ki sizi sömürebildiği kadar sömürsün.

Benim gibi Amerika'da R1 üniversitelerinde doktora yapmış kişilerin ilk tepkisi ders yükü neden bu kadar yüksek diye sormak olabilir. Çünkü beklentimiz araştırma-odaklı bir üniversitede ders yükünün haftada 6 saat (malum dönem başı 2 ders, 2+2) olmasıdır. Türkiye'de gerçek anlamda R1 üniversitelerinin olduğunu düşünmek bence hayal. 

Başka bir yazıda aşağıdaki konulara değineceğim:

  • 15 saat ders yükü çok, diye söylediğinizde alacağınız cevaplar neler olabilir. 
  • Türkiye'de ders yükü algısı nedir.
  • Öğretim üyesinin iş yükü nasıl. (%40, %40, %20 mi?)
  • Bu kadar az saat ders veriyorlarsa geri kalan zaman ne yapıyorlar, yatıyorlar mı.
  • vs... vs...