26 Eylül 2013

Burs meselesi

Bir önceki yazımda Türkiye'deki üniversitelerdeki burs uygulamalarına hayret ettim demiştim. Kaldığım yerden devam edeyim.

ÖSYM'nin kılavuzuna ve üniversitelerin websitelerine baktığımızda gördüğümüz şey vakıf üniversitelerinde bol bol booooool burs dağıtıldığı. Ama ne burslar: %25 mi istersin, %50 mi, %75 mi, %100 mü, Üstün Başarı Bursu mu, Onur Bursu mu, Başarı Bursu, Çalışma Bursu mu, Spor Bursu mu, Kapsamlı Burs mu, Yetenek Bursu mu? Neler neler.

ÖSYM kılavuzundan bir örnek:



Yine kılavuzları, tanıtım broşürlerini, websiteleri vb şeyleri incelediğimizde burslu öğrenci sayısının %50-%70 bilemiyorum ama %90'ları bulduğunu görüyoruz. 


Üniversiteler burs vermede de yarışa (!) girmişler. Örneğin şöyle bir habere göz atabilirsiniz.

Hiç bilmeyen birisi sanki bu üniversitelerin sadece burs vermek amacıyla kurulduğunu düşünür --aslında vakıf kelimesinin anlamına epey yaklaşmış oluyoruz.

TDK'dan bakalım:

vakıf

"a. 1. Bir hizmetin gelecekte de yapılması için belli şartlarla ve resmî bir yolla ayrılarak bir topluluk veya bir kimse tarafından bırakılan mülk, para. 2. Bir topluluk veya bir kimse tarafından bırakılan mülk ve paranın idare edildiği yer: “Vakıf hayırları yalnız Mushaf vakıflarına ait değildir.” -N. F. Kısakürek. 3. Birçok kişi tarafından kurulan ve toplum yararına çalışmayı ilke edinen kuruluş.

Güncel Türkçe Sözlük"


Peki o zaman niçin bu 'vakıf' üniversitelerinin ücretleri 15,000(?)-50,300 TL'sı arasında değişiyor. Nasıl olsa vakıfın mülk ve parası yok mu? Tabi bu sözcüğün de anlamı kaymış ve üniversite bazında artık "özel" anlamını da içermektedir.

Dönelim burs meselesine. Yine TDK'ya bakalım:

"burs Fr. bourse

a. 1. Bir öğrencinin öğrenimini sürdürebilmesi veya bir kimsenin bilgi ve görgüsünü artırması için belli bir süre devlet veya özel kuruluşlarca ödenen aylık para: “Öğrenimini tamamlaması için devlet bursuyla Almanya'ya gönderiliyor.” -N. Cumalı. 2. Bu amaçla vakfedilmiş paranın veya malın geliri. 


Güncel Türkçe Sözlük"

Üstün Başarı Bursu hariç hangi "burs" bu anlama karşılık geçiyor. Hangisinde üniversite aylık bir para ödüyor? Sadece ve sadece Üstün Başarı Bursu bu tanıma karşılık geliyor. Yoksa burs kelimesi de anlam kaymasına mı uğramış?!

Ben ilkokuldan sonra ortaokul, lise, üniversite, doktora hepsinde bu tanıma uyan yani bana aylık ödeme yapılan ve ayrıca yaşam giderlerimin karşılandığı devlet ve/veya üniversite tarafından verilen karşılıksız burslar aldım. Şu an vakıf üniversiteleri tarafından verildiği söylenen -Üstün Başarı Bursu hariç- diğer tip bursların hepsi İNDİRİMdir. Başka bir şey değil. 

%100 burs denen şey bile okulun ücretinin ödenmemesidir. Yani %100 indirim.